Vorige zondag foto’s wezen kijken in Antwerpen. In het fotografiemuseum meerbepaald, op kosten van Amusee Vous, met het bandje van Rock Werchter kon je gratis binnen.
De huidige expositie was er eentje over fotografie tijdens (bijna) het volledige bestaan van België, zijnde van 1840 tot nu. (Zijn er dan geen foto’s te vinden van de periode 1830-1840 ?) “Een gezicht geven aan de Belgische fotografie en aan het kruim van de Belgische fotografen”, luidde het thema. Een ambitieus plan dat vele kanten opkan. Want zeg zelf, vraag aan 10 m/v wat fotografie voor hen is en je krijgt 10 verschillende antwoorden. Zelf ben ik er ook even over gaan nadenken. Fotografie moet voor mij iets zijn wat 1) de Zeitgeist vat 2) een beeld weergeeft dat ik niet volledig kan vatten, er moet wat mysterie zijn 3) mij even doet stilstaan. 1) en 2) zijn nog vrij objectief, met 3) begeven we ons op glad ijs. En daar zit net de zwakte van deze expo. De samenstellers hebben zich ongetwijfeld goed van hun taak gekweten als het op kennis aankomt, uit elk tijdsvak, elke stroming, elke fototechniek een goeie staalkaart genomen. Maar het leeft niet, er zit niet de minste samenhang in. Vervolgens werden alle werken alfabetisch opgehangen, zonder enige duiding. Tweede zwakte. Mochten sommige werken nu nog bewust samen zijn opgehangen om associaties te maken die de kijker niet ziet, maar nee. Het geheel vertelt geen verhaal, het blijft beeldjes kijken en beurtelings “oh, dit is knap” en “ah, niet om aan te zien” roepen.

Toch enkele persoonlijke hoogtepunten :

• Een groep van 9 schilderdoeken waarop met foto emulsie een vage fotoafdruk is gebrand. Het lijken wel stills uit een film en de 9 werkjes samen versterken dat effect (fotograaf onbekend)
• Een foto uit de reeks “Made in Belgium” van Harry Gruyaert. Hier Zeitgeist ten over.
• Chet Baker door Michiel Hendryckx uit 1980. Je ziet een versleten Baker die op een trap zit, met zijn hoofd tegen een lachende deerne aan. Ontwapenend.
• Briek Schotte door Stephan Vanfleteren. Hét Flandrien-gehalte in & foto vervat.
• Een reeks foto’s in een vitrinekastje, getiteld “Bruxelles dans la nuit”. Dit zijn z/w foto’s van Brussel uit de dertiger jaren (fotograaf onbekend). Nostalgie !
• Een onverwacht en fijn wederzien met werk van Herman Selleslagh, de vroegere huisfotograaf bij Humo (of nog steeds ?)

Een aparte reactie in het gastenboek van Amusee Vous (ter plaatse in te kijken aan de balie) : “Il n’y a pas de photographie belge, seulement des individus. Monsieur le directeur, vous êtes un nationaliste comme tous les autres”.

De expo “Belgische fotografen 1840-2005″ is geen hoogvlieger qua verwondering en artistieke waarde, het is hoogstens een mooi uitgesorteerde, maar archivarische bloemlezing van wat fotografie in België betekend heeft.

Luister naar een Radio 1 interview met de directeur van het museum, Christophe Ruys, over de expo.