Gisteren hoor ik VLD-senator Patrik Van Krunkelsven op het VRT-journaal iets beweren waar ik erge jeuk van krijg. Het ging om de zogenaamde daling van het aantal borstkankergevallen door het verminderde gebruik van hormonenpreparaten in de menopauze.
De VRT berichtte dat in de USA zopas een studie verschenen is die zou aantonen dat het aantal borstkankers daalt wanneer vrouwen vanaf 50 geen geneesmiddelen meer nemen die het effect van de menopauze tegengaan. Dergelijke medicamenten zorgen voor minder “vapeurs”, minder botontkalking en in het algemeen minder nadelige effecten als gevolg van het feit dat de hormonenproductie grotendeels wegvalt.
De VRT trok daarbij de manke vergelijking met de Vlaamse cijfers. Een paar honderd gevallen van borstkanker in de provincies Antwerpen en Limburg werden vergeleken. We zagen in Antwerpen een stijging van een 30-tal gevallen en in Limburg een daling van een ongeveer even groot aantal. Aha, beweert Van Krunkelsven, dus als dat in de USA en ook in Limburg zo is, dan is de correlatie minder hormonenpreparaten-minder borstkanker bewezen. Je hoeft niet hard gestudeerd te hebben om te weten dat die redenering zo krom is als een banaan.
Wat die mens (die nota bene ook huisarts is) nu naartoe wou met zijn bewering was mij niet duidelijk. Nog minder waarom de VRT dergelijke pseudo-wetenschap zonder enige duiding durft op te nemen in het journaal. Een journalist of dokter die zichzelf een beetje au sérieux neemt weet dat wetenschap niet bedreven wordt door gegoochel met een handvol cijfers. En met een redenering die niet eens een Ig Nobel-nominatie waard is. Blauwe appelen met rode citroenen, zoiets.
Het gevolg van zo’n nieuwsitem is dat artsen de komende dagen een pak ongeruste patiëntes op bezoek krijgen. Ze willen niet meer aan die hormonenpreparaten, “want ik ga daar kanker van krijgen, meneer doktoor.” Op het nieuws is men er wel vergeten bij te zeggen dat het niet nemen van die geneesmiddelen waarschijnlijk meer klachten zal veroorzaken. En dat ze bijvoorbeeld bescherming geven tegen eierstokkanker.
‘t Is goed dat er aandacht geschonken wordt aan wetenschap en onderzoek, maar doe het een beetje serieus alstublieft. Ik raad Patrik Van Krunkelsven en de redactie van het VRT-journaal eens aan te kijken op Sense about Science, een site die serieuze wetenschap in de media wil promoten, in plaats van deze kwakzalverij.